“Zeleni gradovi” su gradovi budućnosti

“Zeleni gradovi” su jedina održiva opcija koja može da postoji u budućnosti. Iz tog razloga je neophodno sačuvati zelene površine, koje su od vitalnog značaja za urbanu sredinu. Biljke u urbanim sredinama proizvode kiseonik, usvajaju ugljen diokisid,  prečišćuju vazduh, smanjuju temperaturu i vlažnost vazduha, upipaju sunčevo zračenje na površini lista i time smanjuju refleksiju, pogodno utiču na ljudsko zdravlje.

zeleni gradoviDanas, u trećoj dekadi XXI veka, sa sigurnošću možemo reći da nema dovoljno zelenih površina u urbanim sredinama spram broja stanovnika, koji se neprestalno povećava. Smatra se da je dovoljno 25m2 zelene površine po stanovniku, rekto koji grad na svetu može da se pohvali da ispunjava taj kriterijum.

Razvojem gradova i preteranom urbanizacijom, na parcelama gde se do nedavno nalazio stambeni objekat za jednoporodično stanovanje sa baštom, zamenjen je višespratnicom, bez ostavljanja zelene površine. Samim tim, povećala se površina izgrađenosti, ali i protrošnja energije za zagrevanje objekta.

Koje su to zelene površine u gradovima koje moraju da se sačuvaju? Pored parkova, u urbane zelene površine spadaju i ulično zelenilo, drvoredi, trgovi, mostovi, privatne bašte, dečija igrališta, urbani džepovi, spomenici, botaničke bašte, urbane gradske bašte, školska dvorišta, zabavni parkovi, studentski centri, blokovsko zelenilo, zelenilo oko bolničkih centara, sportske staze, prostori za rekreaciju, gradske šume, zelenilo duž priobalja reka/jezera, groblja.

Pored očuvanja postojećih zelenih površina, neophodno je dodatno ozelenjavanje gradova, odnosno postavljanje vertikalnog i krovnog zelenila na izgrađene objekte u urbanoj sredini, gde god je to izvodljivo.

Stambeni neboderi “Bosco Verticale” u Milanu (Italija) poznati su po gustoj vegetaciji postavljenoj na terasama objekta. Projekat je dobio nagradu za “Najbolju visoku zgradu na svetu 2015. godine” i postao je primer na koji način gradovi mogu da se ozelenjuju u budućnosti. Neboderi su postali statusni simbol Milana, nazivaju ih “baštama na nebu”, “neboder-šuma”, “Milanska šuma na nebu”.

Pored Milana, i drugi gradovi su prepoznali važnost očuvanja zelenih površina i pokušavaju da iniciraju i insistiraju na izgradnju isključivo ekološki prihvatljivih projekata, smanjenju saobraćaja sa štetnim izduvnim gasovima, smanjenju zagađenosti vazduha, primeni ekoloških materijala, reciklaži, održivoj arhitekturi, korišćenju obnovljivih izvora energije i povećanju površine pod biljkama.

Grad koji je u 2020. godini proglašen za “najzeleniji” grad na svetu je Beč (Austrija), u kom se 53% od ukupne površine grada nalazi pod zelenim površinama. Tu se nije stalo, i dalje se uklanjaju asfaltne i betonske površine kako bi se formirale nove zelene površine, zasadilo drveće, cvetne vrste i travnjaci.

Već danas “zelenim” gradovima Evrope smatraju se i Kopenhagen (Danska), Stokholm (Švedska), Amsterdam (Holandija), Berlin (Nemačka), Minhen (Nemačka), Madrid (Španija), Mančester (Engleska), Rejkjavik (Island), Lisabon (Portugalija). Mimo Evrope, i drugi gradovi sveta teže da postanu “zeleni”: San Francisko (SAD), Vašington (SAD), Portland (SAD), Vankuver (Kanada), Sao Paolo (Brazil), Singapur (Singapur), Šenžen (Kina).

Cilj “zelenih” gradova je da u što manjoj meri utiču na klimatske promene. Saradnja pejzažnih arhitekata, urbanista, arhitekata, građevinskih inženjera, inženjera zaštite životne sredine i ostalih struka je neophodna za planiranje i realizaciju održivih projekata u “zelenim” gradovima.

 

Autor teksta: Dubravka Živković, master inženjer pejzažne arhitekture

april 2021.

Website by mzlaki icon Studio Mzlaki :: 2020 ::